Từ hôm nay, người dùng các mẫu iPhone/iPad cũ sẽ không thể khôi phục hoặc hạ cấp xuống một số phiên bản iOS cũ hơn nữa.
Một động thái gần đây từ Apple đã thu hút sự chú ý của cộng đồng công nghệ khi hãng lập tức ngừng cấp phép cho nhiều phiên bản hệ điều hành cũ. Quyết định trên tác động trực tiếp đến khả năng hạ cấu hình hoặc khôi phục phần mềm trên một số dòng iPhone và iPad đời đầu, khiến những người vẫn đang sử dụng các thiết bị này gặp không ít khó khăn.
Trên nền tảng mạng xã hội X, chuyên gia Aaron Perris là người đầu tiên đưa ra thông tin về việc Apple đã chính thức dừng ký xác thực cho hàng loạt bản iOS có tuổi đời lâu năm. Theo đó, người sử dụng không thể thực hiện việc tải về và cài đặt những phiên bản này thông qua hai kênh chính là cập nhật qua không gian (OTA) hoặc tệp IPSW.
Động thái này diễn ra một cách lặng lẽ mà không có bất kỳ thông báo chính thức nào từ phía nhà sản xuất. Đối với những tín đồ của táo khuyết, việc khóa sign hệ điều hành không còn xa lạ, song lần khóa này lại nhắm đến những nền tảng đã ra mắt cách đây gần một thập kỷ, cho thấy một bước đệm nhằm khép lại vòng đời hỗ trợ của nhiều dòng máy từng cực kỳ phổ biến.
Theo ghi nhận, iPhone 5 bao gồm cả bản GSM và CDMA là đối tượng bị tác động mạnh nhất. Hãng đã khóa đường cài đặt iOS 8.4.1 qua hình thức OTA. Đồng thời, việc nạp tệp IPSW cho hai bản iOS 10.3.3 và iOS 10.3.4 cũng bị ngăn chặn triệt để. Bên cạnh đó, iPhone 5c cũng nằm trong danh sách khi bị tước bỏ khả năng cài lại bản iOS 10.3.3 thông qua tệp IPSW.
Cần nhấn mạnh một chi tiết kỹ thuật thú vị: bản cập nhật iOS 10.3.4 từng được Apple tung ra với mục đích duy nhất là xử lý trục trặc về định vị GPS trên iPhone 5. Trong khi đó, bản cập nhật cuối cùng mà iPhone 5c nhận được chỉ dừng lại ở 10.3.3. Điều này phần nào minh chứng rằng iPhone 5 là một trong những mẫu máy gánh chịu hậu quả nặng nề nh��t từ đợt thay đổi này.
Song song với dòng điện thoại, một số mẫu máy tính bảng cũng bị đưa vào danh sách khóa sign. Cụ thể, ba biến thể gồm iPad mini Wi-Fi + Cellular, iPad mini Wi-Fi + Cellular MM và iPad 2 Wi-Fi + 3G (CDMA) không còn được phép cài đặt nhiều bản hệ điều hành cũ. Danh sách các phiên bản bị chặn đối với dòng máy này khá dài, bao gồm: iOS 6.1.3, iOS 8.4.1, iOS 9.3.5 và iOS 9.3.6.
Một điểm cần lưu ý là lịch sử phân nhánh hệ điều hành của Apple. Mãi cho đến khi iPadOS 13 xuất hiện, hãng mới quyết định tách rời hoàn toàn hệ điều hành dành cho tablet ra khỏi iOS truyền thống. Do đó, các mẫu iPad đời cũ hiện vẫn đang vận hành trên nền tảng iOS vốn có, và đương nhiên phải chịu chung số phận bị khóa sign như các thiết bị di động cùng thế hệ.
Về mặt quản lý vòng đời sản phẩm, việc từ chối cấp phép cho các bản phần mềm cũ là một quy trình quen thuộc đối với Apple. Thông thường, chỉ vài ngày sau khi phát hành một bản cập nhật mới, hãng sẽ lập tức khóa sign các phiên bản tiền nhiệm.
Mục đích cốt lõi của chính sách này nhằm thúc đẩy người dùng chuyển dịch sang nền tảng mới được bảo mật tốt hơn, đồng thời cắt giảm rủi ro bị tấn công khai thác qua các lỗ hổng đã được khắc phục. Tuy nhiên, việc áp dụng triệt để với những bản hệ điều hành đã ra đời cách đây chục năm cho thấy quyết tâm của hãng trong việc dọn dẹp hoàn toàn các tàn dư công nghệ cũ.
Theo đánh giá khách quan, sự thay đổi từ Apple chỉ tác động đến một nhóm nhỏ người dùng hiện đang nắm giữ các thiết bị đã qua thời hoàng kim. Tuy vậy, động thái trên lại đóng vai trò như một rào cản vô hình đối với các nhà nghiên cứu, những người có thói quen lưu giữ thiết bị cũ nhằm mục đích kiểm tra tính tương thích của ứng dụng, hoặc đơn giản là sưu tầm và thử nghiệm phần mềm.
Việc khóa sign đồng nghĩa với việc các thao tác khôi phục máy về trạng thái xuất xưởng hay cài đặt lùi để trải nghiệm hệ điều hành cũ sẽ không thể thực hiện được nữa. Nếu thiết bị bị lỗi phần mềm nghiêm trọng, người sử dụng sẽ bắt buộc phải nâng cấp lên bản cập nhật mới nhất mà Apple vẫn cấp phép, điều này có thể gây ra tình trạng overload tài nguyên phần cứng trên những chiếc máy đã cũ.
Bạn có còn đang cất giữ hay sử dụng thiết bị nào trong số các mẫu iPhone, iPad bị ảnh hưởng đã được liệt kê phía trên không?
